ایران رهیاب Blog Archives

ناک زدن موتور چیست؟ چگونه آن را برطرف کنیم؟

آیا تا‌به‌حال هنگام رانندگی با صداهای عجیب‌وغریب از موتور مواجه شده‌اید که شما را نگران کرده باشند؟ صداهایی که از موتور خودرو به گوش می‌رسند،  نشانه‌ای از مشکلات جدی هستند؛ گاهی نادیده گرفتن آن‌ها منجربه خرابی‌های بزرگ‌تر و هزینه‌های بیشتر می‌شود. 

یکی از این صداها، صدای ناک زدن موتور است. این صدای ناخوشایند، به‌دلیل احتراق نامنظم و غیرقابل‌کنترل در موتور رخ می‌دهد و به‌سرعت به اجزای داخلی خودرو آسیب می‌رساند. در این مقاله، به بررسی ناک زدن موتور، علت‌ها، نشانه‌ها و راهکارهای رفع این مشکل می‌پردازیم. با مطالعه ادامه این مطلب، نه‌تنها می‌توانید از سلامت موتور خودرو خود مطمئن شوید، بلکه از هزینه‌های اضافی تعمیرات نیز جلوگیری می‌کنید.

ناک زدن موتور؛ به چه‌حالتی ناک زدن می‌گویند؟

ناک زدن موتور (Knocking) حالتی است که در آن احتراق داخل سیلندر به‌صورت نامنظم و ناپیوسته رخ می‌دهد. در حالت عادی جرقه شمع باعث احتراق مخلوط سوخت و هوا در زمان مشخصی می‌شود؛ این احتراق به‌طوریکنواخت در سیلندر رخ می‌دهد. ولی در حالت ناک زدن، مخلوط سوخت و هوا قبل یا بعد از جرقه شمع به‌صورت خودبه‌خود و ناخواسته مشتعل می‌شود.

این احتراق ناخواسته، چندین نقطه از سیلندر را تحت‌تاثیر قرار می‌دهد و باعث ایجاد صدای خاص ناک می‌شود. این اتفاق بیشتر زمانی رخ می‌دهد که با دنده اشتباه (به‌اصطلاح دنده مرده) قصد شتاب‌گیری دارید و شتاب ماشین را به‌صورت چشمگیری کاهش می‌دهد. ناک زدن به قطعات داخلی موتور مانند پیستون‌ها، سیلندرها و یاتاقان‌ها آسیب می‌رساند. 

درحالی‌که مشکلات موتور مانند ناک زدن تاثیر مستقیمی بر آپشن‌های الکترونیکی و برق مانند جی پی اس خودرو یا حتی باتری ندارند، ولی شناخت دقیق این حالت و اقدام به موقع برای رفع آن اهمیت بسیاری دارد.

ناک زدن؛ احتراق نامنظم و کاهش کارایی موتور

علت ناک زدن موتور چیست؟

ناک زدن موتور، دلایلی مانند سوخت نامناسب، وجود رسوبات کربن، دمای بالا و عملکرد نادرست موتور دارد؛ در ادامه به توضیح این دلایل مهم می‌پردازیم: 

سوخت نامناسب؛ از مهم‌ترین علت ناک زدن خودرو

یکی از اصلی‌ترین دلایل ناک زدن، استفاده از سوخت با اکتان پایین است. اکتان مقاومت سوخت در برابر احتراق خودبه‌خودی را نشان می‌دهد؛ سوخت با اکتان پایین فشار و حرارت بالای داخل سیلندر را تحمل نمی‌کند و زودتر از زمان مناسب مشتعل می‌شود. اکتان باید ۹۸ باشد، درحالی‌که این رقم برای بنزین معمولی ۸۵ و در بنزین‌های سوپر ۹۱ است!

دمای بالا موتور؛ از عوامل تقویت‌کننده صدای ناک موتور

گاهی دمای بیش‌ازحد موتور باعث اشتعال ناخواسته مخلوط سوخت و هوا می‌شود؛ در بیشتر مواقع این وضعیت به‌دلیل عملکرد نادرست سیستم خنک‌کننده موتور رخ می‌دهد.

برای رفع مشکل دمای بیش‌ازحد موتور که منجر‌به اشتعال ناخواسته مخلوط سوخت و هوا می‌شود، باید سیستم خنک‌کننده موتور را بررسی و تعمیر کنید. مطمئن شوید که رادیاتور، ترموستات و پمپ آب به‌درستی کار می‌کنند و هیچ نشتی در سیستم خنک‌کننده وجود ندارد.

وجود رسوبات کربن در موتور؛ دلیل ناک زدن خودرو

رسوبات کربن تشکیل‌شده در سیلندر، با ایجاد نقاطی بسیار داغ، موجب پیش‌اشتعال می‌شوند. این رسوبات معمولا به‌دلیل استفاده از سوخت نامناسب یا نگهداری نادرست موتور به‌وجود می‌آیند.

این موارد از مهم‌ترین و تاثیرگذارترین عوامل در ایجاد صدای ناک هستند. با‌این‌حال هیچ عامل بیرونی مانند انواع شنود باعث خرابی موتور و صدای ناک نمی‌شوند؛ بنابراین می‌توانید این آپشن‌ها را با خیال راحت روی خودرو خود نصب کنید. 

نشانه‌ها و صدای ناک زدن موتور؛ خرابی زودهنگام قطعات داخلی موتور

شایع‌ترین نشانه ناک زدن، صدای خاص و مشخصی است که از موتور شنیده می‌شود. این صدا معمولاً ضربه‌مانند است و به‌دلیل برخورد امواج در داخل سیلندرها ایجاد می‌شود. نشانه‌های دیگر ناک زدن عبارت‌اند از:

  • کاهش عملکرد موتور: با ناک زدن، قدرت و کارایی موتور کاهش می‌یابد؛ این موضوع در عملکرد کلی خودرو تأثیر منفی می‌گذارد و باعث کاهش سرعت و شتاب می‌شود.
  • افزایش مصرف سوخت: ناک زدن باعث احتراق غیرضروری می‌شود؛ این موضوع مصرف سوخت را افزایش می‌دهد.
  • افزایش حرارت موتور: احتراق نامنظم و زودهنگام در فرایند ناک زدن، باعث تولید حرارت بیشتر در موتور می‌شود. این افزایش حرارت به سیستم خنک‌کننده موتور فشار می‌آورد و باعث مشکلات جدی‌تری می‌شود.
  • کاهش عمر مفید موتور: از سایر نشانه‌های ناک زدن، خرابی زودهنگام قطعات داخلی موتور مانند پیستون‌ها، سیلندرها و یاتاقان‌ها است. 

گاهی ناک زدن، به‌صورت غیرمستقیم باعث بروز مشکلات دیگر نیز می‌شود. برای مثال خرابی یاتاقان‌ها در اثر ناک، یکی از علت زوزه کشیدن ماشین هنگام گاز دادن است؛ بنابراین اگر متوجه هریک از نشانه‌های احتمالی مانند کاهش عملکرد و عمر قطعات موتور یا افزایش مصرف سوخت و حرارت شده‌اید، باید به احتمال وجود مشکل ناک زدن مشکوک شوید و خودرو خود را پیش یک تعمیرکار ماهر ببرید. 

علائم ناک‌زدن موتور؛ زوزه کشیدن ماشین هنگام گاز دادن، خرابی یاتاقان‌ها

راهکارهای رفع مشکل ناک زدن موتور؛ از سوخت اکتان بالا تا خنک کردن موتور

راه‌حل‌های رفع صدای ناک موتور شامل استفاده از سوخت با اکتان بالا، بررسی سلامت موتور، تمیز کردن رسوبات کربن، خنک نگه داشتن موتور و استفاده از افزودنی‌های سوخت می‌شوند: 

  • استفاده از سوخت با اکتان بالا: یکی از ساده‌ترین راه‌ها برای جلوگیری از ناک زدن، استفاده از سوخت با اکتان بالاتر است. سوخت با اکتان بالا (مانند بنزین سوپر) در برابر فشار و حرارت بالا مقاوم است و از پیش‌اشتعال جلوگیری می‌کند.
  • بررسی سلامت موتور: در پاسخ به سوال در هنگام ناک زدن، چگونه بفهمیم موتور ماشین سالم است؟ باید گفت: مطمئن شوید که سیستم جرقه‌زنی و انژکتور سوخت سالم هستند؛ این تنظیمات باید به‌گونه‌ای باشند که جرقه شمع در زمان مناسب ایجاد و مخلوط سوخت و هوا به‌درستی محترق شوند.
  • تمیز کردن رسوبات کربن: رسوبات کربن تشکیل‌شده روی سیلندرها و شمع‌ها را به‌طور منظم تمیز کنید. این کار نقاط داغی که موجب پیش‌اشتعال می‌شوند، را از بین می‌برد و کارایی موتور را بهبود می‌بخشد.
  • خنک نگه داشتن موتور: از سلامت سیستم خنک‌کننده موتور مطمئن شوید. دمای بالا باعث ناک زدن می‌شود؛ بنابراین نگهداری صحیح از سیستم خنک‌کننده اهمیت بالایی دارد.
  • استفاده از افزودنی‌های سوخت: در برخی موارد، افزودنی‌های سوخت با افزایش عدد اکتان و تمیز کردن رسوبات کربنی، به بهبود کیفیت سوخت و کاهش ناک زدن کمک می‌کنند. 

اگر با این راهکارها، نتوانستید صدای ناک را در موتور خودرو خود رفع کنید، حتماً باید از یک تعمیرکار متخصص کمک بگیرید؛ بی‌توجهی به این مشکل، باعث بروز اتفاقات بعدی می‌شوند!

پیشگیری از ناک زدن موتور؛ نگهداری صحیح از سیستم خنک‌کننده

ناک زدن موتور چه عواقبی برای موتور خودرو دارد؟

ناک زدن موتور عواقب جدی و پرهزینه‌ای برای موتور خودرو مانند ایجاد خوردگی در بدنه سیلندر و سرسیلندر، از بین رفتن شمع‌ها، ذوب شدن پیستون و سوپاپ خروجی و نشتی دود از واشرها ایجاد می‌کند. در ادامه هر یک از این موارد را بررسی کرده‌ایم.

ایجاد خوردگی در بدنه سیلندر به‌دلیل ناک زدن موتور

ناک زدن با ایجاد فشارهای غیرعادی در داخل سیلندرها، فشارهایی ناگهانی به دیواره‌های آن‌ها وارد می‌کند؛ این موضوع به‌مرورزمان باعث بروز خوردگی و فرسایش می‌شود. 

خراب شدن شمع‌ها به‌دلیل ناک در موتور

شمع‌ها یکی از مهم‌ترین قطعات در سیستم احتراق موتور هستند. ناک زدن باعث ایجاد رسوبات کربنی روی شمع‌ها می‌شود و عملکرد آن‌ها را مختل می‌کند. همچنین، فشار و حرارت غیرعادی ناشی از ناک زدن، باعث خرابی و شکستن شمع‌ها می‌شود. شمع‌های خراب نمی‌توانند جرقه مناسبی برای احتراق سوخت ایجاد کنند. 

خراب شدن سرسیلندر بر اثر ناک موتور

سرسیلندر بخشی از موتور برای پوشش سیلندرها و محفظه‌های احتراق است. ناک زدن به‌دلیل فشار و حرارت بالا، به سرسیلندرها آسیب می‌رساند و باعث ترک‌‌خوردگی و شکستگی‌ آن‌ها می‌شود. علاوه‌بر این، سرسیلندر‌های آسیب‌دیده، باعث نشت گازهای احتراق و کاهش کارایی موتور می‌شوند.

ذوب شدن پیستون و سوپاپ خروجی از اثرات ناک زدن خودرو

ناک زدن به‌دلیل دمای بسیار بالا و احتراق نامنظم، باعث ذوب شدن پیستون‌ها و سوپاپ‌های خروجی می‌شود. پیستون‌ها و سوپاپ‌های ذوب‌شده باعث کاهش شدید عملکرد موتور، افزایش مصرف سوخت و خرابی سایر بخش‌های موتور می‌شوند. 

نشتی دود از واشرها به‌دلیل ناک زدن ماشین

ناک زدن باعث بروز فشارهای غیرعادی در داخل سیلندرها می‌شود و به واشرهای سرسیلندر آسیب می‌رساند. واشرهای آسیب‌دیده نه‌تنها باعث کاهش کارایی موتور می‌شوند، بلکه به‌مرورزمان به سایر قطعه‌های موتور نیز آسیب می‌رسانند.

برای جلوگیری از این مشکلات، باید از سوخت باکیفیت و اکتان مناسب استفاده و سلامت موتور را به‌درستی بررسی کنید. در کنار این موارد توجه به سایر بخش‌های خودرو مانند کولر و سیستم خنک‌کننده نیز مهم است؛ خرابی هر بخش از ماشین به‌صورت غیرمستقیم روی سایر قسمت‌ها تثیر می‌گذارد. اگر می‌پرسید: «چگونه بفهمیم گاز کولر ماشین کم شده؟» باید در پاسخ بررسی وجود نشتی گاز از لوله‌ها را پیشنهاد دهیم!

بررسی و نگهداری صحیح از سلامت موتور و سیستم خنک‌کننده برای جلوگیری از ناک زدن

شناخت صدا و علت ناک زدن موتور؛ تضمینی برای جلوگیری از آسیب‌های بیشتر! 

در این مقاله، به بررسی علت ناک زدن موتور و عواقب آن پرداختیم. ناک زدن موتور به‌دلیل سوخت نامناسب، پیش‌اشتعال، دمای بالای موتور و رسوبات کربنی رخ می‌دهد؛ نشانه‌های آن نیز شامل صدای تیز و ضربه‌مانند، کاهش عملکرد موتور، افزایش مصرف سوخت و حرارت موتور می‌شوند. برای رفع این مشکل، باید از سوخت با اکتان بالا استفاده کنید و رسوبات کربن را به‌طورمداوم تمیز کنید. همچنین خاطرنشان کردیم که مشکلات داخل موتور به‌دلیل ناک زدن ایرادی به بخش برق خودرو وارد نمی‌کند و شما می‌توانید به‌راحتی از انواع GPSها از گرانترین تا ارزانترین ردیاب شخصی استفاده کنید.

اگر علل دیگری برای ناک زدن موتور اتومبیل وجود دارد که از آن صرف نظر شده است با ما از بخش کامنت‌ها در میان بگذارید.

این محتوا برای شما چقدر ارزشمند بود؟
امتیاز شما به این محتوا

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

− 4 = 1

پشتیبانی ایران رهیاب
پشتیبانی ایران رهیاب
شیرین کریمی

سلام، شیرین کریمی هستم.
به شما کمک میکنم که متناسب با نیاز و بودجه خود ،محصول مناسب را انتخاب کنید.
از صحبت با شما خوشحال خواهم شد.

22410328